DOLAR

50,3858$%0,05

EURO

55,5412€%-0,02

STERLİN

66,5617£%-0,06

GRAM ALTIN

6.273,03%-0,12

ÇEYREK ALTIN

10.350,00%0,31

BİTCOİN

3228756฿%-2.1569

İmsak Vakti a 02:00
İstanbul PARÇALI BULUTLU 15°
  • Adana
  • Adıyaman
  • Afyonkarahisar
  • Ağrı
  • Amasya
  • Ankara
  • Antalya
  • Artvin
  • Aydın
  • Balıkesir
  • Bilecik
  • Bingöl
  • Bitlis
  • Bolu
  • Burdur
  • Bursa
  • Çanakkale
  • Çankırı
  • Çorum
  • Denizli
  • Diyarbakır
  • Edirne
  • Elazığ
  • Erzincan
  • Erzurum
  • Eskişehir
  • Gaziantep
  • Giresun
  • Gümüşhane
  • Hakkâri
  • Hatay
  • Isparta
  • Mersin
  • istanbul
  • izmir
  • Kars
  • Kastamonu
  • Kayseri
  • Kırklareli
  • Kırşehir
  • Kocaeli
  • Konya
  • Kütahya
  • Malatya
  • Manisa
  • Kahramanmaraş
  • Mardin
  • Muğla
  • Muş
  • Nevşehir
  • Niğde
  • Ordu
  • Rize
  • Sakarya
  • Samsun
  • Siirt
  • Sinop
  • Sivas
  • Tekirdağ
  • Tokat
  • Trabzon
  • Tunceli
  • Şanlıurfa
  • Uşak
  • Van
  • Yozgat
  • Zonguldak
  • Aksaray
  • Bayburt
  • Karaman
  • Kırıkkale
  • Batman
  • Şırnak
  • Bartın
  • Ardahan
  • Iğdır
  • Yalova
  • Karabük
  • Kilis
  • Osmaniye
  • Düzce
a

Damal Babeği Emektarı; Gülfidan Atmaca

Ardahan’da Damal Bebeği’ni dünyaya tanıtan Gülfidan Atmaca, aynı zamanda Anadolu’nun renklerini dünyaya taşıyan kadın olarak öne çıkıyor.

Güneş Ilgar Dağı’nın arkasından sıyrılıp Damal’ın çetin soğuğuna çalarken, Seyitören köyündeki küçük bir evde al, yeşil ve sarı kumaşların üzerinde gezinen bir çift hünerli el vardı. Gülfidan Atmaca, henüz 13 yaşındayken Omzuna yüklenen hayatın ağırlığını sandığında biriktirdiği boncuklarla, kumaş kırıntılarıyla hafifletmeye çalışıyordu. O yıllarda köylü kadınların gündelik yaşamda giydiği Alevi Türkmen elbiseleri yavaş yavaş terk edilmeye, sandıklara kilitlenmeye başlamıştı. Kadınların 2 yıla yakın emek verip ilmek ilmek dokuduğu, evli mi yoksa nişanlı mı olduğunu üzerindeki nakışından fısıldayan o binyıllık giyim kültürü yok olup gitmek üzereydi.

​Gülfidan Usta bu sessiz vedaya razı gelmedi. Önce bir çalı süpürgesine sarıldı. Kendi giydiği elbiselerden kestiği kumaş parçalarını, başındaki toru, alnındaki fesi ve göğsündeki nakışları minyatür bir biçimde o çalı süpürgesine giydirdi. Yüzyıllardır Orta Asya’dan taşınan Oğuz-Türkmen kimliği, usta ellerde yeniden hayat buldu. Zamanla tahta ve plastik bebeklere dönüştürdüğü bu eserler, sadece bir oyuncak değil, koca bir halkın tarihsel hafızasıydı.

​Kaderin garip ama güzel tecellisi, 1980’lerin sonunda kapısını çaldı. İzmir’den gelen bir misafirin ısrarı üzerine sattığı bebek, elden ele dolaşarak Japonya’daki uluslararası bir yarışmaya ulaştı ve El Emeği kategorisinde dünya birincisi seçildi. Sınırları aşan bu başarıdan Gülfidan Usta’nın haberi bile yoktu. Ta ki jandarma kapısını çalıp bebeğinin dünya şampiyonu olduğunu müjdeleyene kadar.

​Bu başarı onun için kişisel bir zaferden öte, köyündeki kadınların kaderini değiştirecek bir kapı oldu. 1995 yılında Türkgözü Sınır Kapısı’nın açılışında dönemin devlet ricaliyle buluştu ve tek bir istekte bulundu.
“Bu kültür ölmesin, kadınlarımız ekmek kazansın.”

Ardından açılan kurslarda, iğneyle kanayan parmaklara aldırmadan iki bini aşkın kadına bu sanatı öğretti. O kadınlar yapıp sattıkları Damal bebekleriyle çocuklarını okuttu, evlerini inşa etti, bölgede kendi ayakları üzerinde durmayı öğrendi.

​Gülfidan Atmaca, bebeklerinden elde ettiği kazançla iki katlı mütevazı bir ev inşa etti ve o evin bir odasını adeta bir müzeye çevirdi. 2020 yılında Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından Yaşayan İnsan Hazinesi ilan edilen usta sanatçı, bugün hâlâ aynı tutkuyla o renk cümbüşü kumaşları işlemeye devam etmektedir.

Ardahan’ın soğuk rüzgarlarına inat, “Eskilerimiz kaybolmasın, bu kültür benimle yok olmasın” diyerek bir zanaatı ve bir halkın ruhunu ilmek ilmek geleceğe taşımayı sürdürmektedir.

Sıradaki haber:

Maltepe’de Kars Ardahan Iğdır Tanıtım Günleri Protokol Açılışı Yapıldı

HIZLI YORUM YAP

Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.